Dołącz do elity! Zdaj Polish A-level. Kampania Edukatora

Dołącz do elity! Zdaj Polish A-level. Kampania Edukatora

Z Izabelą Olendzki, pracownikiem księgarni “Czytam i mówię po polsku”, popularyzatorką dwujęzyczności, mamą dwujęzycznych chłopców oraz… dwujęzycznego labradora, rozmawia Małgorzata Bugaj-Martynowska.

Księgarnię „Czytam i mówię po polsku” oraz jej inicjatorkę Małgorzatę Wiśniewską znają wszyscy na Wyspach od co najmniej dekady. Pani również poprzez pracę na rzecz właśnie tego wyjątkowego domu książki w Wielkiej Brytanii odnalazła drogę do promocji języka polskiego…

W księgarni odpowiadam za widoczność marki w Internecie, przede wszystkim w mediach społecznościowych oraz za realizację projektów wydawniczych. W sieci popularyzuję treści dotyczące dwujęzyczności, nauki języka polskiego jako obcego oraz realnych korzyści płynących ze zdawania egzaminów GCSE i A-level z języka polskiego. Swojego syna do egzaminu przygotowałam samodzielnie. Współpracuję z autorami, nauczycielami i rodzicami, aby wspólnie wspierać wychowanie kolejnych pokoleń użytkowników języka polskiego. Specjalizujemy się w dystrybucji książek dla dzieci i młodzieży, podręczników polonijnych dla polskich szkół sobotnich oraz literatury edukacyjnej i poradnikowej, wspierając polonijne rodziny, nauczycieli.

Wyróżnia nas szybka wysyłka z magazynu w UK, profesjonalna obsługa klienta oraz specjalizacja w produktach odpowiadających na specyficzne potrzeby społeczności polonijnej za granicą. Od początku naszej działalności współpracujemy ze specjalistami, którzy pracują z dziećmi dwujęzycznymi. Nasza działalność opiera się na wieloletnim doświadczeniu, szerokiej sieci współpracy oraz skutecznych strategiach dystrybucji, a nasze książki i materiały docierają do: ponad 200 polskich szkół sobotnich w Wielkiej Brytanii i Europie oraz do ponad 5000 klientów indywidualnych, którzy aktywnie wspierają edukację polonijną swoich dzieci.

To imponująca pomoc w nauczaniu języka polskiego na wyciągnięcie ręki i już od najmłodszych lat.

Dobrze jest rozpocząć edukację w polskości  jak najwcześniej, nawet jeszcze przed narodzinami dziecka. Nauka języka zaczyna się od rozumienia, a słuch rozwija się już w życiu prenatalnym. Możemy więc mówić do dziecka, śpiewać mu i czytać po polsku jeszcze w czasie ciąży. U młodszych dzieci kluczowa jest nauka przez zabawę: wierszyki, piosenki, gry i aktywności językowe, które naturalnie aktywizują mowę.

Niezwykle ważne jest też, aby rodzic jak najwięcej mówił do dziecka po polsku. W wieku szkolnym często obserwujemy przesunięcie równowagi językowej w stronę języka angielskiego. Wtedy szczególnie istotne jest świadome wzmacnianie kontaktu z językiem polskim poprzez rozmowy, zadawanie pytań, wspólne czytanie czy rozwijanie zainteresowań po polsku.

Wszystko bierze swój początek w rodzinie…

Rodzic jest pierwszym i najważniejszym nauczycielem dziecka. Nauka języka zawsze zaczyna się w domu: poprzez rozmowy, zabawę, gry, dyskusje i codzienny kontakt z językiem. To w domu kształtujemy także dobre nawyki, takie jak codzienne czytanie książek po polsku czy pisanie kartek okolicznościowych i listów.

Jeśli rodzic potrzebuje wsparcia lub widzi, że dziecko ma trudności, warto rozważyć polską szkołę sobotnią. Dzieci uczą się tam czytania i pisania po polsku: to umiejętności, które czasem trudno systematycznie rozwijać w domu. Ogromną wartością jest również kontakt z rówieśnikami w podobnej sytuacji oraz pielęgnowanie polskich tradycji i świąt.

Warto też, aby rodzic sam poszerzał swoją wiedzę o dwujęzyczności i korzystał ze sprawdzonych źródeł. Tak jak przygotowujemy się do porodu czy rodzicielstwa, tak samo warto świadomie zaplanować rozwój językowy dziecka.

Dwujęzyczność przynosi bardzo wiele korzyści. 

Wspiera rozwój mózgu, poprawia zdolności komunikacyjne, poznawcze i myślenie abstrakcyjne. Opóźnia procesy starzenia się mózgu oraz zmniejsza ryzyko choroby Alzheimera. Rozwija także zdolność metajęzykową, czyli świadomość funkcjonowania języka. Osoby dwujęzyczne często charakteryzują się większą otwartością, tolerancją i szerszą perspektywą postrzegania świata.

Dodatkowe korzyści, szczególnie na przyszłość czerpią dzieci wychowane na Wyspach Brytyjskich.

Dla dzieci w Wielkiej Brytanii ogromną zaletą jest możliwość zdawania egzaminów GCSE i A-level z języka polskiego, które są traktowane na równi z innymi językami obcymi i realnie pomagają w rekrutacji do college’u czy na studia. 

Aby wesprzeć polskie rodziny, nagrałam na ten temat film pt. ”Jak rodzic może pomóc dziecku zdać GCSE z polskiego” . Mój syn zdał egzamin GCSE z języka polskiego na ocenę 8 i była to jego najwyższa ocena spośród wszystkich zdawanych przedmiotów. Stało się to dla niego ogromnym powodem do dumy, realnym poczuciem osiągnięcia oraz formalnym potwierdzeniem jego kompetencji językowych.

W trakcie przygotowań do egzaminu prowadziliśmy też wiele rozmów, które rzadko pojawiają się w codziennym życiu: o bezdomności, problemach społecznych, wolontariacie, wyzwaniach współczesnej młodzieży, mediach społecznościowych, nowych technologiach czy zmianach klimatycznych. To była jedna z nieoczywistych, a bardzo cennych korzyści GCSE z języka polskiego: pogłębiona relacja i przestrzeń na dojrzałe, ważne rozmowy. Egzamin wzmocnił także jego dumę z tożsamości: z języka polskiego w Wielkiej Brytanii, z doświadczenia emigracyjnego oraz z faktu, że język odziedziczony po rodzicach może stać się źródłem sukcesu edukacyjnego i osobistego, budując poczucie własnej wartości.

Zobacz film:

Dzieci w Wielkiej Brytanii mają możliwość zdawania małej matury z języka polskiego i na kolejnym etapie edukacji – egzamin dojrzałości, który jest państwowym potwierdzeniem kompetencji, wiedzy i umiejętności posługiwania się oraz znajomości języka.

A-level z polskiego to formalne potwierdzenie wysokich kompetencji językowych oraz wiedzy o polskiej literaturze, historii i kulturze. Daje dodatkowe punkty rekrutacyjne na studia oraz otwiera drzwi do wielu ścieżek zawodowych, m.in. w tłumaczeniach, edukacji, kulturze czy filmoznawstwie. Jest też ogromnym atutem w nowoczesnych branżach: międzynarodowych korporacjach, logistyce, zarządzaniu, marketingu czy sprzedaży. Słyszę również wiele historii od rodziców, których dzieci dostały się na wymarzone studia dzięki dodatkowym punktom uzyskanym z egzaminu A-level z języka polskiego. Zdarza się też, że młodzi ludzie decydują się na studia w Polsce właśnie dlatego, że znają język i czują się w nim pewnie.

Jednak niewiele osób z tego korzysta, podobnie jak z dbaniem o to, aby nowe pokolenia mówiły po polsku. Narastają mrzonki wokół dwujęzyczności…

Najczęstsze mity, z którymi się spotykam, to przekonanie, że język polski „do niczego się nie przyda”, że nie warto uczyć dzieci polskiego, jeśli nie planujemy powrotu do Polski, że język polski jest zbyt trudny lub że nie ma czasu na naukę czy szkołę sobotnią. Badania i praktyka pokazują jednak, że dwujęzyczność nie szkodzi rozwojowi dziecka – wręcz przeciwnie, stanowi ogromny kapitał na przyszłość. Znajomość języka polskiego to realne korzyści: większe możliwości edukacyjne, szerszy wybór ścieżek kariery oraz potencjalnie wyższe zarobki. To także kompetencja, która wyróżnia na rynku pracy.

To także dziedzictwo i  budowanie tożsamości.

Relacja z polską tożsamością może być różna: niektóre dzieci czują się bardziej Brytyjczykami, inne silniej identyfikują się z Polską. Jednak świadomość swojego pochodzenia daje poczucie zakorzenienia, pewności siebie i pomaga odnaleźć się w dzisiejszym świecie pełnym wyzwań. Odsunięcie dziecka od jego korzeni może prowadzić do wstydu lub niechęci wobec własnej kultury. Dlatego warto opowiadać dzieciom o historii naszej rodziny, ważnych wydarzeniach historycznych i wkładzie Polaków w historię Wielkiej Brytanii.

Rodzice, którzy inwestują w przyszłość językową swoich dzieci, szukają porad, przepisów, konkretnych wskazówek.

Wydaliśmy książkę Przepis na dwujęzyczność, jednak warto wymienić kilka podstawowych składników składających się na sukces, są to: nastawienie rodzica, aktywny kontakt z językiem mniejszościowym, konsekwencja i ambitny cel. Każda rodzina dodaje do tego swój własny „magiczny składnik” – więź, miłość i pozytywne emocje związane z językiem. W praktyce nie zawsze wszystko się udaje od razu. Czasem trzeba kilka razy „upiec ciasto z zakalcem”, by znaleźć najlepsze proporcje. Najważniejsze to się nie poddawać, szukać wsparcia i być jednocześnie wyrozumiałym oraz konsekwentnym. I zdecydowanie warto zadbać o to, aby dzieci nie tylko uczyły się języka, ale również zdały egzamin. To realne potwierdzenie kompetencji językowych, ogromny atut edukacyjny i inwestycja w przyszłość dziecka.

Zatem nie ustajemy w pracy na rzecz świadomości, którą prowadzi księgarnia, a od 3 lat Edukator w ramach kampanii promującej egzaminy i język polski.

Ta praca jest bardzo potrzebna. Obecnie do egzaminów Polish A-level przystępuje około 1000 osób, a do Polish GCSE około 9000, przy populacji ok. 700 tysięcy Polaków w Wielkiej Brytanii. Wiedza o tych możliwościach powinna docierać do rodziców, nauczycieli i samych uczniów. Ze swojej strony zapewniamy rzetelne materiały edukacyjne przygotowujące do egzaminu A-level. Naszym celem jest realne wsparcie rodziców i nauczycieli w codziennej pracy z dziećmi.

Jesteśmy też dystrybutorem materiałów edukacyjnych przygotowujących do egzaminów GCSE. Dostarczamy również lektury, które obowiązują do egzaminu Polish A-level. Na prośbę nauczycieli sprowadziliśmy obowiązujące woluminy.  

Zależy nam również na tym, aby jak najwięcej Polaków w UK wiedziało o możliwości zdawania egzaminów, dlatego regularnie organizujemy spotkania z autorami i nauczycielami popularyzujące dostęp do wiedzy na ten temat. 

***